Domain Nedir? Domain Açılımları

by -7 views

Domain Nedir?

Alan adınızın (domain) varsa firma adınıza yada faaliyet alanınıza uygun, kolay hatırlanabilir ve mümkün oldugunca kısa olması önemlidir. Alan adı genelde firma adı yada ünvanı, kişi adı yada soyadı, bir marka, faaliyet alanı, ürün adı, vereceği hizmetin adı, meslek adı gibi konulara göre seçilir.

Bu alan adlarının (domainlerin) organizasyonunu ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers ) olarak bilinen kuruluş yapmaktadır. ICANN tarafından yetkilendirilmiş olan 100’e yakın kuruluş da tüm dünya ülkelerinde alt bayilikler oluşturarak alan adı tahsisini ücret karşılığında sizin adınıza gerçekleştirmektedirler.

Her sektör gibi domain dünyasında da sıkça kullandığımız veya çokça karşımıza çıkan özelterimler vardır. Bu terimlerin anlamını iyi bir şekilde kavramamız domain ile ilgili işlerimizin sağlıklı yürümesi açısından çok önemlidir.
Aşağıda domain dünyasında en çok kullanılan 20 terimi listeledim ve bu terimlerin Türkçe karşılıkları ile kısa da olsa açıklamalarını belirtmeye çalıştım. İtiraf etmeliyim ki; her zaman kullandığımız bu terimlerin Türkçe karşılıklarını doğru ifade edebilmek benim için çok kolay olmadı (açık konuşmak gerekirse bazı ifadeleri aynen aslı gibi kullanmayı tercih ediyorum). Aşağıdaki domain terimlerinden bazıları kendine özel ayrı bir yazı yazmamı gerektirecek kadar önemli ve geniş kapsamlılar; inşallah en kısa zamanda her biri için ayrı bir yazı yazacağım. İşte domain dünyası ile ilgili bilmeniz gereken 20 terim ve açıklamaları:

domain name:
Türkçe’ye alan adı olarak çevrilen domain name (ben domain ifadesini kullanıyorum), bir web sitesinin internetteki adı ve adresidir. Eğer domainler olmasaydı, web sitelerine sadece IP adresleri ile ulaşabilirdik ki bu da, normal hayatımızda adreslerin olmaması ve sadece coğrafi koordinatlara göre hareket etmemize benzerdi ki bu hiç iyi olmazdı =)

domain registration:
Domain kayıt işlemi. Bazen domain satın alma olarak da nitelendirilse de aslında satın alma ifadesini domainin sahibinden veya aracılardan satın alma olarak kullanıyoruz. Registration ise kayıtlı olmayan (boştaki) bir domaini bir domain firması aracılığıyla kayıt etmek anlamında kullanılıyor.

domain registries:
Her bir domain uzantısını yöneten firma ya da kişileri belirtmek için kullanılan ifade. Örnek olarak .com ve .net uzantılarının yönetimi VeriSign’da (ayrıntılı liste için).

domain registrars:
Domain registries’ler ile anlaşmaları olan aracı domain kayıt firmaları. Herhangi bir domaini kayıt etmek için bu firmalardan biri ile çalışırız (Moniker, IHS Telekom gibi).
registration fee (reg fee):
Domain kayıt ücreti anlamına gelen bu ifade genellikle domain değerlemesi (appraisals) yapılırken domainin herhangi bir değeri olmadığını belirtmek için kullanılır (yani ederi sadece kayıt ücreti denmek istenir). Ayrıca bu ifade kullanılırken en çok yapılan hata reg fee yerine reg free denilmesidir.

domain transfer:
Domain transferi, bir domainin kayıtlı olduğu firmadan başka bir registrar firmaya aktarılması demektir. Registrar firmalar yukarıda da bahsettiğim gibi aracı firmalardır; bu yüzden sahip olduğumuz domaini istediğimiz firmada tutma hakkı bize aittir. Örnek olarak domainom.com domaini şuan moniker.com firmasında bulunmaktadır ve bu domaini istediğim zaman (transferin yasak olduğu süreçler hariç) başka bir firmaya taşıyabilirim.
domain epp code (authorization code/transfer code):
Domaini bir firmadan başka bir registrar firmaya taşımak için gerekli olan güvenlik kodudur. Her bir domain için özel olan bu kod olmadan domain transferi gerçekleşemez.

whois:
Bir domainin kime ait olduğunu gösteren sorgulamaya whois sorgulaması denir. Örnek bir whois sorgusu şöyledir: Domain Name: domainom.com
Registrar: MONIKER ONLINE SERVICES, INC.
Status: clientDeleteProhibited, clientTransferProhibited
Expiration Date: 2011-10-28
Creation Date: 2006-10-28
Last Update Date: 2011-07-01
Name Servers: ns1.93d.net, ns2.93d.net
Administrative Contact: domainOMWhois sorgusunda domain adı, kayıt firması (registrar), domain durumu (status), kayıt tarihi (creation date), bitiş tarihi (expiration date), name server bilgileri, yönetici-teknik sorumlu-muhasebe sorumlusu iletişim bilgileri yer alır.

whois privacy protect:
Bazı zamanlar domaine ait iletişim bilgilerinin başkaları tarafından görülmesi istenmez. Domainin kayıtlı bulunduğu firmada bu özellik mevcut ise aktif edilir ve böylelikle domaine whois sorgusu yapıldığında domain sahibinin gerçek iletişim bilgileri görünmez. Örnek bir whois sorgusunda aşağıdakine benzer bir sonuç alınır: Domain Admin (contact[at]privacyprotect.org) Visit Privacyprotect.org

domain status:
Domain durum kodlarını belirtmek için kullanılan bu ifade domainin o an hangi durumda olduğunu gösterir (beklemede, kilitli, süresi dolmuş gibi).

generic top level domain (gTLD):
Jenerik üst seviye domain uzantısı anlamında kullanılır. ICANN’in açıkladığı gTLD’ler şunlardır:
aero, asia, biz, cat, com, coop, edu, gov, info, int, jobs, mil, mobi, museum, name, net, org, pro, tel, travel

country code top level domain (ccTLD):
Ülkelere özel tahsis edilen üst seviye domain uzantılarıdır. Türkiye için .TR, Almanya için .DE gibi (tüm ccTLD’leri incelemek için.)

idn:
Internationalized Domain Name yani ulusallaştırılmış alan adı demek olan IDN’ler, her dilin kendi harfleri ile oluşturulabilen domainlere verilen isimdir. Normal şartlarda, bir domainde sadece İngilizce’deki A-Z arasındaki 26 harf ve 0-9 arasındaki rakamlar ile tire (-) işareti kullanılabilirken, IDN’de Türkçe karakter içeren alanadı.com domaini kaydedilebilir. Kayıt edilen domainler ASCII karakter kodlamasına göre çevrimi yapıldıktan sonra kaydedilmektedir. Örnek olarak alanadı’nın ASCII’ye çevrimi xn--alanad-u9a’dir.

domain appraisals:
Türkçe’ye alan adı değerleme olarak çevrilebilecek olan domain appraisals(ben değerleme yerine appraisals’ı tercih ediyorum), bir domainin; sadece isim olarak değerinin hesaplanmasıdır. Bu hesaplama yapılırken göz önünde bulundurulan bir çok kıstas vardır: domainin kaç karakter içerdiği, domainin uzantısı, anlamı gibi.

domain extensions:
Domain uzantıları. Bir domainde noktadan sonra gelen kısım. Örnek olarak domainom.com’da uzantı .com’dur; google.com.tr’de ise uzantı .com.tr’dir.

domain backorder:
Daha önce kayıtlı olan ancak süresi biten ve uzatılmayan domainlere sahip olabilmek için önceden sipariş verme işlemine backorder denir. Backorder hizmeti veren firmalar iki şekilde çalışır: 1. süresi biten ve düşen domaini düştüğü gibi otomatik botlar yardımıyla kayıt etmek (pending-delete backorder). 2. süresi biten domainleri, düşme sürecine girmeden anlaşmalı olduğu registrar firmalardan almak ve bunları satmak (pre-release)

domain parking:
Kullanılmayan bir domainin, parking hizmeti veren sitelere yönlendirilmesi suretiyle yapılan işlemdir. Domain parking’de, yönlendirme işleminden sonra o domaine ait sayfada parking sitesinin anlaşmalı olduğu reklamlar çıkar ve domain sahibi bu reklamlardan belli oranda kazanç elde eder.

typo domain:
Bir kelime veya kelime grubunun yanlış yazılmasıyla elde edilmiş domainlerdir. Örnek olarak domainom.com için domainmo.com, domaiom.com gibi typo’lar üretilebilir. Typo domainler, asıl domainlerin trafiklerinden fayda sağlamak için kullanılır.

icann:
İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN) uluslararası düzeyde organize olmuş, İnternet Protokolü (IP) adresi alanı tahsisi, protokol tanıtıcı ataması, genel (gTLD) ve ülke kodu (ccTLD) üst düzey domain sistemi yönetimi ve kök sunucu sistemi yönetimi işlevlerinden sorumlu kar amacı gütmeyen bir kurumdur (kaynak).

wipo:
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü olarak Türkçeleştirilen WIPO (World Intellectual Property Organization), marka tescili, patentler ve endüstriyel tasarımlar, sanat eserleri ve telif hakkı yasalarını kapsayan, tüm dünyada 184 ülkenin tanıdığı bir kurumdur. Domain uyuşmazlıkları ile ilgili davalar da WIPO tarafından yürütülmektedir.

Türkiye’de sonu “.tr” ile biten adresler Ortadoğu Teknik Üniveristesi (ODTÜ) tarafından tahsis edilmektedir.

Daha teknik olarak açıklamak gerekirse İnternet üzerinde kullanılan domain ( alanadı ) ‘ler IP ( Internet Protokol ) numaralarına ulaşmak için kullanılan bir isimlendirme sistemidir. İnternet üzerinden makineler birbirlerini IP (Internet Protokol) denilen numaralar sayesinde bulabilmektedir. (örn. http://www.siteismi.com için ip adresi 83.166.48.7 dir. ) IP adreslerinin hatırlanması ve kullanılması zor olduğu için bunun yerine kullanılması daha kolay olan isimlendirme yani alan Adı ( domain ) sistemi getirilmiştir.

Ülkelere verilmiş olan takılarının , örneğin türkiye için .tr takısının yönetimi o ülkedeki bir kuruma verilmektedir. Türkiye’de bu hizmeti ODTÜ bünyesindeki NIC.TR vermektedir. Bu kurum .tr ile biten isimler üzerinde her türlü yetkiye sahiptir. Bu takı öncesinde kullanılacak TLD ‘ler ülkelerin tercihlerine bırakılmıştır. Türkiyede kullanılmakta olan .name.tr takısı kullanıldığı gibi bu kurum isterse .isim.tr şeklinde de isimler türeterek bunlarıda kullanabilir. Amerika’da ise ülke kodu kullanılmamaktadır bunun yerine .com .net .org gibi bilinen uzantılar kullanılmaktadır.

En bilinen domain uzantılarının açıklamalarını yapmak istersek ;
.com : Ticari kuruluşlar için
.net : Çalışma alanı internet olan kuruluşlar için
.org : Dernekler, Organizasyonlar için
.gov : Devlet kuruluşları için
.edu : Eğitim kuruluşları için
.mil : Askeri kuruluşlar için
.ac : Akademik kuruluşlar (Bazı ülkelerde karşılığı .edu dur)
.tv : Tuvalu adlı bir ülkeye ait domain uzantısıdır. Televizyon kanalları tarafından rağbet görmektedir.

.eu
Yeni Avrupa ülkelerine özel .eu uzantılı alan adları çok yakın zamanda dünyadaki en popüler alan adlarının arasına girecek. Avrupa birliğine üye ülkelere özgü bu alan adını firmamız üzerinden kayıt edebilirsiniz.

.com
Alan adı uzantısı en üst seviye uzantılardandır ve VeriSign Inc. tarafından yönetilmektedirler. Kişisel ve kurumsal başvurunun yapılabildiği ve ”ilk gelen alır” , ”alan adı-kuruluş ilişkisi aranmaz” ilkeleri ile tahsis yapılan bir alan adıdır. Alan adının tahsisi için belge istenmemektedir.

.net
Alan adı uzantısı en üst seviye uzantıdır ve VeriSign Inc. tarafından yönetilmektedirler. Kişisel ve kurumsal başvurunun yapılabildiği ve ”ilk gelen alır” , ”alan adı-kuruluş ilişkisi aranmaz” ilkeleri ile tahsis yapılan bir alan adıdır. Alan adının tahsisi için belge istenmemektedir.

.org
Alan adı uzantısı üst seviye uzantılardır ve 2003 yılından bu yana PIR (Public Interest Registry) tarafından yönetilmektedirler. Kişisel ve kurumsal başvurunun yapılabildiği ve ”ilk gelen alır” , ”alan adı-kuruluş ilişkisi aranmaz” ilkeleri ile tahsis yapılan bir alan adıdır.

.info
Alternatif alan adı uzantılarından biridir.Şimdi bir .info uzantılı alan adı kayıt ederek web sitenize bilgi verici amacını taşıyan bir alan adı tanımlayabilirsiniz.

.biz
Internet üzerinden iş geliştirmek, kurumsal bir başlıkla web sitenizi yayınlamak istiyorsanız, .biz uzantısı sizin için en ideal seçenek olabilir.

.name
Kendi adınıza bir alan adı kaydı yapmak istiyorsanız, sizin için düşünülmüş alternatif alan adı uzantısı.

.de
Almanya için tahsis edilmiş alan adı uzantısı. (Sadece 1 yıllık kayıt yapabilirsiniz.)

.cn
Çin için tahsis edilmiş alan adı. Çin’in hızla gelişen ticaretinin içinde sizde yerinizi alabilirsiniz.

.ws
Global Domains International tarafından yönetilen .WS (“Web Site” kısaltması) alan adları web siteniz için alternatif alan adı seçeneklerinden birisi.

.tv
Televizyon kanal ve programları için düşünülmüş alternatif alan adıdır.

CO.UK, .ORG.UK ve ME.UK Ingiltere için tahsis edilmiş alan adlarıdır. ME.UK uzantısını kişisel web siteniz için tercih edebilirsiniz.

.us
Alan adı Amerika yerleşimli firma yada kişiler için düşünülmüş alan adlarıdır. Firmamız üzerinden bu alan adının kaydını online yapabilirsiniz.

.bz
Internet üzerinden iş geliştirmek, kurumsal açılımlarını tamamlamak isteyenler için düşünülmüş farklı bir alan adı seçeneği.

.cc
.com uzantılı alan adlarına alternatif olarak düşünülmüştür. 500.000 den fazla kayıtlı .cc alan adı vardır.

.nu
NU alan adları yeni, alternatif alan adı uzantılarından biridir. Firmanız için uygun alan adı bulamıyorsanız .NU uzantısını deneyebilirsiniz.

.at
Avusturya için tahsis edilmiş alan adı uzantısıdır.

.be
Belçika için tahsis edilmiş alan adı uzantısıdır.

.tk
Tokelau adlı Pasifik ada cumhuriyeti için tahsis edilmiş alan adı uzantısı

.ag
Antigua ve Barbuda için tahsis edilmiş alan adıdır. Uzantısından dolayı Almanyada çok popülerdir.

.se
İsveç için tahsis edilmiş alan adıdır. Herkez tarafından kayıt edilebilir ve kullanılabilir.

.pl
Polonya için tahsis edilmiş alan adıdır. Natro üzerinden com.pl, net.pl, org.pl, info.pl ve biz.pl uzantılarının kaydını yapabilirsiniz.

.jp
Japonya için tahsis edilmiş alan adı uzantısıdır.

.la
Alan adı uzantısı “Lao People’s Democratic Republic” ülkesi için tahsis edilmiştir. Fakat “.LA” Los Angeles kısaltması olarak bilindiği için yine popüler ve farklı alan adlarından birisi olmuştur.

.sg
Singapur için tahsis edilmiş alan adı uzantısıdır.

.tw
Taiwan için tahsis edilmiş alan adıdır. Natro üzeründen com.TW, org.TW, idv.TW, game.TW, club.TW & ebiz.TW uzantılarının kaydını yapabilirsiniz.

.md
Moldova Cumhuriyeti için tahsis edilmiştir.Fakat sağlık sektöründe popüler olarak kullanılmaktadır.

.ac
Ascension Island için tahsis edilmiştir

.io
British Indian Territory için tahsis edilmiştir

.sh
Saint Helena için tahsis edilmiştir. Firmamız üzerinden bu alan adlarının kayıtlarını 1 senelik periyodlarda yapabilirsiniz.

.sc
Seychelles için tahsis edilmiş alan adıdır. Farklı sektörlerde kısaltma olarak kullanılan bir kelime olduğu için popüler alan adlarından birisidir.

.in
Hindistan için tahsis edilmiş alan adıdır.(co.IN, net.IN, org.IN, firm.IN, gen.IN ve ind.IN) uzantılarını firmamız üzerinden kayıt edebilirsiniz.

Bir Cevap Yazın